Zmysł wzroku u dziecka i jak zadbać o jego rozwój?

Każdy z nas, rodząc się, otrzymuje w pakiecie zestaw zmysłów. Ich klasyczny podział został stworzony przez samego Arystotelesa, który wyróżnił 5 podstawowych rodzajów: wzrok, smak, dotyk, węch i słuch. W języku naukowym, są to specjalistyczne komórki receptorowe, które umożliwiają odbiór określonych bodźców. Nie są one jednak od razu świetnie rozwinięte i w pełni funkcjonalne. Od pierwszych dni życia dziecka należy zadbać o ich prawidłowy rozwój oraz właściwe zintegrowanie sensoryczne. Zdarza się jednak – i to dosyć często – że początkowo jest ono zaburzone. Wówczas należy działać szybko i zdecydowanie. Ale to temat na oddzielny post. Dziś zajmiemy się wprowadzeniem.

Zmysły w naszym życiu są niezwykle istotne. Umożliwiają nam prawidłową interakcję z otoczeniem, czyli pełny odbiór świata zewnętrznego. To właśnie zmysłom zawdzięczamy czucie zapachu kwiatów, podziwianie górskiego krajobrazu, czy prowadzenie rozmów z przyjaciółmi. Dodatkowo, zmysły ostrzegają nas przed niebezpieczeństwem. Węch jest w stanie powstrzymać nas przed zjedzeniem czegoś nieświeżego, a dotyk przed włożeniem dłoni do gorącej wody.

Zmysł wzroku pełni natomiast w naszym życiu jedną z ważniejszych ról. Dzięki niemu możemy samodzielnie poruszać się, orientować w przestrzeni, wykonywać czynności dnia codziennego, a także uprawiać sporty lub zdobywać wiedzę o świecie. Wzrok ostrzega nas także przed niebezpieczeństwem, np. przed wejściem na ulicę, gdy pali się czerwone światło. Mimo, że jest tak istotny, w trakcie życia płodowego nie oddziałują na niego żadne bodźce, a jego intensywny rozwój następuje dopiero po narodzinach. To właśnie w pierwszych miesiącach życia nasz wzrok uczy się:

  • rozróżniania światła od ciemności,
  • oceny kierunku padania światła,
  • rozpoznawać kształty,
  • rozróżnianie barw,
  • czy ocenianiać odległości od obiektów.

Często nie zdajemy sobie sprawy, jak duży wpływ na prawidłowy rozwój dziecka ma właśnie wzrok. Od tego – czy maluch dobrze widzi – zależy, czy nauczy się prawidłowo chodzić, mówić, będzie miał odpowiednią koordynację ruchową. Poza wyjątkowymi sytuacjami możemy jednak zadbać o to, aby wzrok dziecka rozwijał się prawidłowo.

Podczas pierwszych miesięcy życia niemowlęta widzą wyraźnie tylko w odległości kilkunastu centymetrów od ich twarzy. Po pierwszym miesiącu wzrok zaczyna reagować na światło. W drugim miesiącu zaczyna zauważać inne osoby i nawiązywać z nimi kontakt wzrokowy. Najpierw jednym okiem, potem drugim, aż wreszcie obojgiem. Ale dopiero, gdy dziecko skończy 3 miesiące, mózg będzie w stanie nałożyć na siebie obydwa obrazy przekazywane przez oczy umożliwiając mu widzieć przestrzennie. Wtedy dziecko zaczyna także rozróżniać kolory. Jest to najlepszy czas, aby samodzielnie zacząć wspierać prawidłowy rozwój wzroku naszego maleństwa.

zabawki sensoryczne wzrok oczy
zabawki sensoryczna dla niemowlaka
gwiazdki na ścianę i sufit
ozdoby dekoracje do pokoju dziecka

Sprawdzoną, a jednocześnie najbardziej popularną metodą wspierającą pracę oczu naszego dziecka jest karuzelka nad łóżeczkiem. Skupia ona jednak wzrok malucha w bliskiej odległości, nie mobilizując do dalszych obserwacji. A przecież ważne jest, aby dziecko skupiało wzrok nie tylko na jednym poziomie, ale oddalało go, zbliżało i przesuwało na boki. W tym celu zostały stworzone naklejki naścienne, wzorzyste tapety lub – o wiele bardziej skuteczne bo trójwymiarowe – gwiazdki sensoryczne. Umieszczając je na suficie lub ścianie nad łóżeczkiem, wyraziste kształty i kontrastujące kolory przykują jego uwagę. Sensoryczne gwiazdki 3D to także wyjątkowa ozdoba pokoju dziecięcego, która pozostanie w pokoju o wiele dłużej, niż karuzelka. Przezroczysta bryła i kolorowy spód gwiazdek potęgują efekt trójwymiarowości oraz nadają każdej aranżacji lekkość i styl. Można mieszać kolory i tworzyć na ścianie piękne wzory, np. konstelacyjny układ znaku zodiaku.